Kategorie: Wszystkie | Artystyczne | Fikcyjne | Gry | Historyczne | Kolekcje | Pozostałe | Propagandowe
RSS
poniedziałek, 19 maja 2008
19. Tour de Pologne 1948

TdP 1948

Dziś pierwsza mapa o charakterze kolekcjonerskim - pamiątka 7. edycji wyścigu kolarskiego Tour de Pologne sprzed 60 lat. Był to dopiero drugi TdP po wojnie i wyścig nie zdążył odzyskać swej wcześniejszej rangi - tym bardziej, że musiał konkurować z faworyzowanym przez władze Wyścigiem Pokoju. Imprezę reaktywowano m.in. dzięki staraniom Spółdzielni Wydawniczej "CZYTELNIK" - to jej nakładem wydrukowano powyższą pamiątkową mapkę. Zaznaczone są na niej kolejne etapy wyścigu (łącznie 11), są też odpowiednio datowane pieczątki oraz trzy pamiątkowe znaczki pocztowe, po 6 zł każdy. TdP odbywał się na trasie (za Wikipedią):

  • I etap: 22 czerwca Warszawa – Olsztyn
  • II etap: 23 czerwca Olsztyn – Gdynia
  • III etap: 24 czerwca Gdynia – Słupsk
  • IV etap : 25 czerwca Słupsk – Szczecin
  • V etap: 27 czerwca Szczecin – Poznań
  • VI etap: 28 czerwca Poznań – Wrocław
  • VII etap: 29 czerwca Wrocław – Bytom
  • VIII etap: 30 czerwca Bytom – Kraków
  • IX etap : 2 lipca Kraków – Częstochowa
  • X etap : 3 lipca Częstochowa – Łódź
  • XI etap : 4 lipca Łódź – Warszawa


Zwycięzcą został Wacław Wójcik , który triumfował również w 1952 r. Po raz pierwszy w historii zwycięzcą etapu został obcokrajowiec - Olle Persson ze Szwecji. Wyścig zasłynął również ze względu na plagę... czyraków, ktore nękały zawodników :)

Skan ze zbiorów własnych; w dużej rozdzielczości - poniżej:

Free Image Hosting at www.ImageShack.us

QuickPost
sobota, 10 maja 2008
18. "Górny Śląsk dla Niemiec stracony"

Śląsk

Artykuł 88. Traktatu Wersalskiego:

"W części Śląska Górnego, położonej w granicach poniżej opisanych, mieszkańcy zostaną powołani do wypowiedzenia się przez głosowanie, czy życzą sobie przyłączenia do Niemiec, czy też do Polski (...) "

Ta decyzja mocarstw sprzymierzonych oznaczala referendum, które miało stanowić podstawę do rozdziału Górnego Śląska ze wszystkimi jego bogactwami naturalnymi i przemysłem między Niemcy a Polskę. Zanim jednak doszło do referendum (oraz trzech powstań śląskich), rozpętała się propagandowa wojna o przeciągnięcie na swoją stroną niezdecydowanej części ludności - ponad 200 tys. Ślązaków mówiło po polsku, lecz nie czuło się związanych z Polską. Stąd plakaty - przeważnie dwujęzyczne - a wśród nich, powyższy, zatytułowany ostrym stwierdzeniem o niekorzystnych dla Niemców prognozach. Tekst obok mapy oglasza co następuje:

"Do mieszkańców zachodnich powiatów. Ta karta jest wierną odbitką mapy, na której (...) dr. Lukaschek [pisownia oryginalna] zaznaczył różnymi kolorami widoki plebiscytowe Niemców. [na zielono - miejscowości sprzyjające Polsce, na czerwono - Niemcom, na żółto - niepewne] (...) Ta mapa, która wpadła w nasze ręce, udowadnia, że urzędowe koła niemieckie same uważają większą część Górnego Śląska za straconą."

Widok mapy jest rzeczywiście korzystny dla Polaków. Tereny z przewagą głosów za Niemcami to jedynie:

- większe miasta regionu: Rybnik, Racibórz (Ratibor), Gliwice (Gleiwitz), Strzelce Opolskie (Groß Strehlitz)

- rejon na zachód od Odry (Oder)

- okolice Kluczborka (Kreuzburg).

Niestety, propaganda propagandą, a w rzeczywistości - niekorzystny dla Polski sposób liczenia głosów w referendum, doprowadził najpierw do wybuchu III powstania śląskiego, a w efekcie - do przyłączenia do Polski zaledwie 1/4 ziem Górnego Śląska, choć Polska wygrała w 45% gmin... Taki podział nie satysfakcjonował żadnej ze stron - i stał się jedną z przyczyn konfliktu, który rozwinął się w II wojnę światową...

Mapa znaleziona na portalu Polska.pl -> Skarby Dziedzictwa Narodowego . Duży skan znajduje się tutaj .

niedziela, 04 maja 2008
17. "Kolberg musi być Kołobrzegiem!"

Kolberg

 

Oto plakat propagandowy Ludowego Wojska Polskiego z 13 III 1945 r.; od 6 dni o Twierdzę Kołobrzeg (Festung Kolberg) toczyła się zacięta bitwa. Oddziały 1 Armii WP dopiero co zdołały przełamać zewnętrzny pierścień obrony; przed nimi był jeszcze tydzień ciężkich walk. Plakat miał mobilizować żołnierzy, podkreślając znaczenie gospodarcze Kołobrzegu: "Węgiel Śląska, tkaniny Łodzi, wyroby polskiego robotnika, plony polskiej ziemi - cała Polska czeka na morze". Kołobrzeg miał być pierwszym wyzwolonym polskim portem - stąd także, istotne znaczenie propagandowe bitwy. 

Po 11 dniach walk, 18 III twierdza padła, a kpr. Franciszek Niewidziajło dokonał zaślubin Polski z morzem, powtarzając wydarzenie z 1920 r.

 Plakat znaleziony w: D. Baliszewski, A.K. Kunert, Ilustrowany przewodnik po Polsce stalinowskiej 1944 - 1956, t.I, s.233, tam przedruk za: I. Blum, Z dziejów aparatu politycznego, s. 262;

WKRÓTCE: Górny Śląsk dla Niemiec stracony